Elektroniczne Biuro Obsługi KlientaeBOK

IWAMA

Celem projektu jest znalezienie skutecznych rozwiązań w procesie oczyszczania ścieków, które mogłyby pomóc w obniżeniu ładunku biogenów odprowadzanych do Morza Bałtyckiego. Działania ukierunkowane są na podniesienie kwalifikacji operatorów oczyszczalni oraz na wdrożenie inwestycji pilotażowych.


GOSPODARKA OSADOWA

Na oczyszczalniach ścieków zlokalizowanych w regionie Morza Bałtyckiego obserwowane jest bardzo duże zróżnicowanie stosowanych metod przeróbki osadów ściekowych. Celem projektu IWAMA jest wypracowanie, w oparciu o aktualny stan wiedzy, możliwych do zastosowania najlepszych praktyk eksploatacyjnych dotyczących gospodarki osadowej z uwzględnieniem wielkości oczyszczalni oraz uwarunkowań lokalnych. Potrzebna do tego wiedza na temat aktualnej sytuacji w regionie Morza Bałtyckiego zebrana zostanie w trakcie audytów wybranych oczyszczalni oraz analizy porównawczej (benchmarkingu) stosowanych aktualnie rozwiązań w zakresie gospodarki osadowej. Sposób przeprowadzenia audytów oparty jest na wypracowanej i przetestowanej w trakcie projektu metodologii o charakterze przewodnika metodycznego. Informacje pozyskane w trakcie audytów oraz wnioski z analizy porównawczej dużej ilości oczyszczalni stanowić będą materiał wyjściowy do szczegółowej analizy stosowanych na oczyszczalniach procesów technologicznych oraz określenia możliwych do podjęcia działań związanych z ich optymalizacją.

Rezultatem działań prowadzonych w ramach projektu IWAMA będzie określenie wytycznych do wdrożenia inteligentnego zarządzania gospodarką osadową i w efekcie zmniejszenia emisji biogenów i substancji niebezpiecznych do Morza Bałtyckiego. W tym celu podejmowane są działania ukierunkowane na optymalizację istniejących rozwiązań, jak również wdrożenie nowoczesnych procesów przeróbki osadów i oczyszczania wód poosadowych o wysokiej efektywności technologicznej i kosztowej.

Analizowane w ramach projektu możliwości optymalizacji gospodarki osadowej na oczyszczalniach ścieków mają charakter wielokierunkowy i obejmują nowoczesne metody stabilizacji, higienizacji i suszenia osadów, jak również usuwania biogenów z wód poosadowych.

 

Działania

Na podstawie pozyskanych od operatorów oczyszczalni ścieków kluczowych danych techniczno-eksploatacyjnych przeprowadzona zostanie ogólna ocena stanu oczyszczalni oraz analiza porównawcza. Pozwoli to na ocenę funkcjonowania oczyszczalni o różnej wielkości oraz ocenę efektywności stosowanych na oczyszczalniach procesów technologicznych. Efektem analizy porównawczej, w oparciu o dane z ponad 60 oczyszczalni, jest porównanie różnych strategii gospodarki osadowej stosowanych w krajach regionu Morza Bałtyckiego.

Drugi zakres działań to audyty gospodarki osadowej na oczyszczalniach ścieków  w Gdańsku i Szczecinie (Polska), Kaunas (Litwa), Daugavpils (Łotwa), Jurmali (Łotwa), Tartu (Estonia) oraz Türi (Estonia). Audyty obejmują kompleksowy przegląd całej oczyszczalni, szczegółową analizę stosowanych technologii przeróbki osadów, analizę zużycia energii i chemikaliów, pobór prób oraz analizy fizykochemiczne i mikrobiologiczne osadów ściekowych w celu oceny stopnia stabilizacji i higienizacji osadów ściekowych oraz zawartości zanieczyszczeń antropogenicznych.

Na podstawie przeprowadzonych audytów oraz uwzględniając uwarunkowania lokalne, każda z analizowanych oczyszczalni otrzyma wiedzę w zakresie potencjalnych możliwości usprawnienia istniejących procesów technologicznych i w efekcie zmniejszenia

Informacje pozyskane w trakcie audytów pozwolą na określenie zakresu potencjalnych możliwości usprawnienia stosowanych procesów technologicznych z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych funkcjonowania oczyszczalni ścieków. Efektem działań optymalizacyjnych będzie zmniejszenie emisji ładunków zanieczyszczeń do środowiska oraz poprawa efektywności energetycznej gospodarki osadowej.

Realizowane w ramach projektu IWAMA inwestycje pilotażowe związane z gospodarka osadową to:

  • System oczyszczania wód poosadowych na oczyszczalni w Tartu (Estonia),
  • System solarnego suszenia osadów na oczyszczalni ścieków w Jūrmali (Łotwa),
  • Pełnoskalowe poletka osadowe do suszenia i stabilizacji osadów ściekowych na oczyszczalni ścieków w Türi i Oisu (Estonia).

Działania związane z gospodarką osadową koordynowane są przez Uniwersytet w Tartu (Estonia).

 

 ROZWÓJ ZAWODOWY

Jednym z podstawowych celów projektu IWAMA jest podnoszenie kwalifikacji zawodowych oraz wymiana oraz wymiana doświadczeń między specjalistami z branży oczyszczania ścieków. Na działania w tym zakresie składają się międzynarodowe warsztaty oraz internetowe seminaria szkoleniowe, tematycznie powiązane z pozostałymi celami projektu tj. optymalizacją efektywności energetycznej i gospodarki osadowej. Organizowane w ramach projektu warsztaty stanowią platformę do wymiany doświadczeń oraz źródło wiedzy praktycznej, natomiast szkolenia internetowe są narzędziem odpowiadającym na bieżące potrzeby pojawiające się w trakcie realizacji projektów.

W trakcie trwania projektu organizowane są kolejno warsztaty szkoleniowe o następującej tematyce:

  • Potrzeby szkoleniowe w sektorze gospodarki ściekowej, Lahti (Finlandia)
  • Produkcja energii, Boltenhagen (Niemcy)
  • Efektywność energetyczna, Szczecin (Polska)
  • Gospodarka osadowa, Tartu (Estonia)
  • Usuwanie i odzysk biogenów, kalmar (Szwecja)
  • Wyzwania techniczne i eksploatacyjne, Gdańsk (Polska).

 Działania związanie z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych skierowane są do specjalistów branży oczyszczania ścieków, centrów środowiskowych, stowarzyszeń, uczelni wyższych, ośrodków szkoleniowych, władz lokalnych i regionalnych w różnym stopniu zaangażowanych w rozwój sektora gospodarki ściekowej poprzez szkolenia w perspektywie długofalowej.

Strategia szkoleń długofalowych wdrażana będzie dwuetapowo. Pierwszy etap dotyczy poziomu lokalnego i związany jest z pozyskaniem informacji przez narodowe stowarzyszenia, centra środowiska i inne organizacje szkoleniowe na temat realizowanych obecnie programów szkoleniowych i możliwości ich doskonalenia. W drugim etapie, rozwijana będzie koncepcja strategii szkoleniowej dla narodowych stowarzyszeń zrzeszających ekspertów sektora wod.-kan. Istotny wkład w rozwój i doskonalenie narodowych programów szkoleniowych będą miały rezultaty działań realizowanych w ramach projektu IWAMA, w tym wyniki i wnioski z analizy porównawczej (benchmarkingu) oczyszczalni ścieków, audytów efektywności energetycznej i gospodarki osadowej, inwestycji pilotażowych oraz warsztatów roboczych. Przygotowane w ten sposób materiały konsultowane będą z różnymi grupami docelowymi w celu jak najlepszego ich dostosowania do aktualnych potrzeb i stawianych wymagań.

Opracowana w ten sposób długoterminowa strategia szkoleniowa zostanie wdrożona w życie i stanowić będzie narzędzie pomocne do poprawy efektywności stosowanych dotychczas praktyk szkoleniowych.

Międzynarodowa współpraca grup specjalistów aktywizowana będzie w ramach projektu Baltic Smart Water Hub, który umożliwi transfer wiedzy nie tylko między partnerami stanowiącymi konsorcjum projektu IWAMA, ale różnymi innymi instytucjami działającymi w sektorze gospodarki ściekowej. Bazując na narzędziach i materiałach szkoleniowych opracowanych w projekcie IWAMA, Baltic Smart Water Hub stworzy możliwość ciągłej wymiany informacji przy udziale ekspertów oraz interesariuszy w regionie Morze Bałtyckiego.

Wytyczne zostaną uzupełnione o wnioski z międzynarodowych warsztatów i seminariów, a następnie skompilowane w specjalne pakiety materiałów. Materiały te zostaną skonsultowane z grupami docelowymi w celu zapewnienia optymalnej przydatności i trafności.

 

Działania

W projekcie IWAMA realizowane są następujące działania ukierunkowane na rozwój zawodowy:

  • Przygotowanie materiałów szkoleniowych na temat inteligentnego zarządzania energią i gospodarką osadową,
  • 4 internetowe seminaria szkoleniowe,
  • 6 międzynarodowych warsztatów ronboczych,
  • 5 wydarzeń promocyjnych w Estonii, Finlandii, Niemczech, Szwecji i na Litwie,
  • Aktywizowanie działań narodowych stowarzyszeń ekspertów w regionie Morze Bałtyckiego.

Powyższe działania koordynowane są przez Lahti University of Applied Sciences (Finlandia).

 

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

Przedsiębiorstwa wodociągowe należą do jednych z największych odbiorców energii elektrycznej w gminach. Procesy oczyszczania ścieków i przeróbki osadów ściekowych (napowietrzanie, pompowanie i mieszanie) pochłaniają ogromne ilości energii, a tym samym stanowią jeden z najistotniejszych składników ogólnego kosztu funkcjonowania przedsiębiorstwa. Na wielu oczyszczalniach ścieków możliwe jest wciąż ograniczenie zużycia energii o 15% do 30% przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności usuwania zanieczyszczeń.

Ze względu na zwiększające się zapotrzebowanie na energię wynikające ze wzrostu populacji oraz zaostrzania wymogów dotyczących jakości ścieków i wody, optymalizacja zużycia energii oraz poprawa wydajności urządzeń i procesów staje się coraz istotniejsza dla gmin i funkcjonujących na ich terenie przedsiębiorstw wodociągowych.

Innowacyjne podejście projektu IWAMA zakłada zmniejszenie emisji związków biogennych do Morza Bałtyckiego przy zastosowaniu procesów oczyszczania ścieków o jak najniższym poziomie zużycia energii. W tym celu w ramach projektu prowadzone są inwestycje pilotażowe ukierunkowane na optymalizację procesów oczyszczania ścieków oraz podejmowane są działania ukierunkowane na inteligentne zarządzanie energią w oparciu o szczegółowe dane zebrane podczas audytów oczyszczalni ścieków.

 

Działania

Pozyskane dane z ponad sześćdziesięciu oczyszczalni w rejonie Morza Bałtyckiego oraz analiza szeroko rozumianej gospodarki energetycznej dostarczą cennych informacji o ogólnym stanie oczyszczalni w naszym regionie. Na podstawie analizy danych zostanie określony wskaźnik porównawczy efektywności energetycznej w odniesieniu do stopnia redukcji związków biogennych. Prowadzone działania będą miały charakter transgraniczny. Operatorzy oczyszczalni jako grupa docelowa projektu, zaangażowani są w proces zbierania, analizowania i udostępniania wyników i wniosków dotyczących efektywności energetycznej oczyszczalni.

Audyty energetyczne obejmujące gruntowną analizę efektywności procesów oczyszczania  ścieków i gospodarki osadowej prowadzone są na oczyszczalniach ścieków w Gdańsku i Szczecinie (Polska), Grevesmühlen (Niemcy), Tartu i Türi (Estonia), Jurmali i Daugavpils (Łotwa) oraz w Kaunas (Litwa).

Wnioski z przeprowadzonych audytów stanowią pierwszy etap określenia oceny aktualnego stanu efektywności energetycznej badanych oczyszczalni. W ramach każdego audytu prowadzona jest kompleksowa analiza procesów z wykorzystaniem bilansów masowych, modelowania i odniesienia do wzorcowych układów zużycia energii. Na podstawie uzyskanych wyników oczyszczalnie otrzymają informację o możliwościach usprawnienia procesów oczyszczania ścieków i przeróbki osadów.

Zwiększenie zdolności eksploatacyjnej oczyszczalni po wprowadzeniu zmian uwidoczni szanse zwiększenia jej potencjału. Usprawnienie procesów oczyszczania ścieków będzie prowadzić do zmniejszenia zużycia energii i ładunku związków biogennych w odpływie z oczyszczalni.

Inwestycje pilotażowe realizowane są w celu oceny możliwości wdrożenia nowych rozwiązań w zakresie kontroli procesu jak i innowacyjnych procesów technologicznych na różnych poziomach zaawansowania.

Realizowane w ramach projektu IWAMA inwestycje pilotażowe to:

  • Pilotowy układ technologiczny oczyszczania ścieków oparty na procesach wysokoefektywnych energetycznie (koagulacja-sedymentacja-filtracja-anammox-złoża hydrofitowe), Gdańsk (Polska),
  • System kompleksowego zarządzania oczyszczalnią ścieków, Grevesmühlen (Niemcy),
  • System ciągłej kontroli stężenia azotu w ściekach do automatycznego sterowania procesem nitryfikacji, Daugavpils (Łotwa),
  • System sterowania procesem biologicznego usuwania fosforu i azotu, Kowno (Litwa).

Wszystkie działania związane z efektywnością energetyczną oczyszczalni ścieków koordynowane są przez Uniwersytet Techniczny w Berlinie (Niemcy).

SPODZIEWANE REZULTATY

Wysoko wykwalifikowana kadra operatorów oczyszczalni ścieków promować będzie wśród państw Regionu Morza Bałtyckiego najlepsze dostępne technologie pozwalające na oszczędność energii i lepsze zagospodarowanie osadów ściekowych.

Prekursorzy wypracowanych w projekcie rozwiązań będą bardziej skuteczni w motywowaniu innych by próbowali nowych rozwiązań oraz podejmowali dobrowolne działania, a nie tylko te wynikające z przepisów prawnych. Profesjonaliści w dziedzinie oczyszczania ścieków będą mogli wybierać najbardziej odpowiednie energooszczędne technologie usuwania biogenów w zależności od technologicznego zaawansowania obiektu, oraz najbardziej odpowiednie technologie zagospodarowania osadów ściekowych w zależności od wielkości obiektu. W rezultacie eksploatacja oczyszczalni ścieków odbywać się będzie przy mniejszym zużyciu energii, lepszym dopasowaniu urządzeń zagospodarowania osadów do całego procesu i ostatecznie do podniesienia jakości odpływu z oczyszczalni co przełoży się na poprawę jakości wód Morza Bałtyckiego.

UCZESTNICY: w projekcie bierze udział 17 podmiotów reprezentujących firmy eksploatujące oczyszczalnie ścieków, stowarzyszenia operatorów projektów wod-kan, centra środowiskowe i instytucje badawcze z Regionu Morza Bałtyckiego.

OKRES REALIZACJI PROJEKTU:  2016 – 2019

STRONA INTERNETOWA PROJEKTUhttp://www.iwama.eu

FINANSOWANIE: BSR INTERREG Program 2014-2020

BUDŻET: 4 600 000€